1. MỞ ĐẦU: TRÁCH NHIỆM LIÊN KẾT – CHÌA KHÓA CỦA KỶ CƯƠNG THỦ ĐÔ
Sự phát triển của Hà Nội đòi hỏi phải tăng cường kỷ cương trật tự và xây dựng nếp sống văn minh đô thị. Nếu giáo dục nhà trường là nền tảng, thì trách nhiệm gương mẫu và sự đồng hành bắt buộc của gia đình và cộng đồng là yếu tố quyết định sự thành bại.
Là người làm giáo dục, tôi nhận ra rằng: Không có lớp học nào hiệu quả hơn tấm gương của người cha, người mẹ. Cuộc thi "Vì An toàn giao thông Thủ đô" năm 2025 là diễn đàn để tôi phản ánh thực trạng và đề xuất giải pháp nhằm siết chặt cơ chế phối hợp, biến trách nhiệm của phụ huynh và chính quyền địa phương thành một phần hữu cơ trong hệ thống đảm bảo ATGT.
2. THỰC TRẠNG: KHOẢNG TRỐNG TRÁCH NHIỆM GIA ĐÌNH VÀ SỰ THIẾU LIÊN KẾT
Mặc dù các trường học đã nỗ lực giáo dục kiến thức, kỹ năng và thái độ cho học sinh, nhưng hiệu quả bị giảm sút bởi ba khoảng trống lớn:
· Sự thiếu gương mẫu của phụ huynh: Phụ huynh thản nhiên dừng đỗ xe trên vạch, đi ngược chiều, hoặc giao xe máy cho con chưa đủ tuổi lái xe. Hành vi này không chỉ vi phạm luật mà còn vô hiệu hóa những bài giảng về văn hóa giao thông nhà trường xây dựng.
· Thiếu cơ chế ràng buộc chính quyền và cộng đồng: Chính quyền và cộng đồng có trách nhiệm đảm bảo ATGT, nhưng việc phối hợp thực thi và kiểm tra, giám sát tại cổng trường thường chỉ mang tính thời điểm, thiếu tính hệ thống.
· Thiếu dữ liệu và kênh phản ánh đa chiều: Dù đã có những nỗ lực phát hiện, biểu dương cá nhân điển hình và phê phán các hành vi xấu, cộng đồng vẫn thiếu kênh thông tin hai chiều để nhà trường và cơ quan quản lý trao đổi dữ liệu vi phạm của phụ huynh.
3. KINH NGHIỆM THỰC TIỄN: CHUYỂN TRÁCH NHIỆM THÀNH CHẾ TÀI RÀNG BUỘC
Tại Trường THCS Vạn Điểm, chúng tôi nhận thấy cần phải tăng cường sự phối hợp và đưa trách nhiệm gia đình vào quy chế bắt buộc.
3.1. Sáng kiến “Thẻ Xanh/Thẻ Vàng Phụ Huynh ATGT”
- Nguyên tắc: Đánh giá việc chấp hành luật giao thông của phụ huynh trở thành một tiêu chí ngoại khóa có ảnh hưởng đến hồ sơ học sinh.
- Thực hiện:
o Phụ huynh ký Cam kết ATGT đầu năm học.
o Nhà trường, thông qua Đội Cờ đỏ và Ban Phụ huynh phối hợp với Công an xã, ghi nhận các trường hợp vi phạm.
o Phụ huynh vi phạm lần đầu nhận Thẻ Vàng (cảnh cáo) kèm thông báo. Vi phạm lần hai trở lên (Thẻ Đỏ) sẽ bị đưa vào danh sách xem xét hạn chế tham gia hoạt động tập thể của nhà trường.
- Hiệu quả: Cơ chế này tạo ra sự răn đe xã hội, buộc phụ huynh phải nâng cao ý thức chấp hành pháp luật và trở thành tấm gương cho con.
3.2. Mô hình "Tuần Tra Liên Ngành ATGT Cổng Trường"
- Mô hình Phối hợp: Nhà trường chủ động đề nghị và phối hợp với Công an xã, Ban Thanh tra Nhân dân và Hội Phụ huynh tổ chức các buổi tuần tra đột xuất vào giờ cao điểm.
- Mục đích: Chuyển từ tuần tra đơn thuần sang giám sát và xử lý vi phạm (xử lý hành chính hành vi dừng đỗ sai quy định). Điều này thể hiện trách nhiệm của chính quyền địa phương trong việc tăng cường trật tự, văn minh đô thị.
- Kết quả: Tạo ra sự nghiêm minh và nhất quán, xây dựng niềm tin của học sinh vào hệ thống kỷ cương pháp luật.
4. GIẢI PHÁP ĐỀ XUẤT VÀ KIẾN NGHỊ HOÀN THIỆN CHÍNH SÁCH
Để nhân rộng và chính thức hóa các sáng kiến trên ở quy mô Thủ đô, tôi xin đóng góp ý kiến xây dựng, hoàn thiện cơ chế chính sách pháp luật như sau:
4.1. Chính thức hóa Tiêu chí Phụ huynh ATGT
· Kiến nghị: Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội nghiên cứu đưa "Tiêu chí chấp hành ATGT của phụ huynh" vào là một trong các tiêu chí đánh giá thi đua cuối năm của giáo viên chủ nhiệm và tập thể lớp. Việc này sẽ tạo động lực kép, vừa buộc phụ huynh có trách nhiệm hơn, vừa thúc đẩy giáo viên tăng cường công tác tuyên truyền, giám sát.
· Cơ chế: Thiết lập một Cơ sở dữ liệu Vi phạm Giao thông Học đường cấp Thành phố để chia sẻ thông tin vi phạm của phụ huynh, áp dụng chế tài răn đe nhất quán.
4.2. Mở rộng Cơ chế Xử phạt Nguội và Phản ánh Cộng đồng
· Đề xuất: Chính thức cho phép nhà trường (thông qua Ban Giám hiệu) có quyền gửi bằng chứng vi phạm của phụ huynh (video, hình ảnh dừng đỗ sai quy định) tới cơ quan chức năng để xem xét xử phạt nguội.
· Mục tiêu: Giải pháp này góp phần nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật và tăng cường kỷ cương trật tự một cách liên tục, không phụ thuộc vào sự có mặt của cảnh sát.
4.3. Đưa ATGT vào Đánh giá Quản lý Nhà nước
· Kiến nghị: Đưa "Mức độ đảm bảo trật tự ATGT tại khu vực trường học" thành tiêu chí đánh giá hiệu quả công tác của UBND cấp Phường/Xã và Công an Phường/Xã. Khi trách nhiệm được ràng buộc bằng chỉ tiêu, sự phối hợp sẽ có chiều sâu hơn.
5. KẾT LUẬN: ĐỒNG LÒNG KIẾN TẠO THỦ ĐÔ VĂN MINH
Việc đảm bảo An toàn giao thông Thủ đô là bài toán tổng thể, trong đó, giải pháp giáo dục phải được củng cố bằng hệ thống chế tài và cơ chế phối hợp liên ngành.
Trường THCS Vạn Điểm tin rằng, khi trách nhiệm của gia đình được chính thức hóa, khi chính quyền địa phương tham gia chủ động, và khi thanh thiếu niên nhận được sự giáo dục nhất quán, đó chính là lúc chúng ta giảm thiểu tai nạn giao thông và xây dựng văn hóa giao thông.
Sự đồng lòng và chuyển đổi trong cơ chế quản lý là động lực để chúng tôi tiếp tục cống hiến, góp phần xây dựng một Thủ đô “Văn minh – Hiện đại – Nghĩa tình”.
Phú Xuyên, ngày 07 tháng 10 năm 2025
THÔNG TIN CÁ NHÂN:
Nghề nghiệp: Phó Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Vạn Điểm, xã Phú Xuyên, thành phố Hà Nội.