Mỗi buổi sáng, khi đứng trước cổng trường đón học sinh, tôi lại được chứng kiến một “bức tranh thu nhỏ” của giao thông Hà Nội. Tiếng xe máy, tiếng còi ô tô, tiếng trẻ ríu rít chào nhau. Tất cả tạo nên một khung cảnh quen thuộc, vừa ấm áp vừa hỗn độn. Nhưng xen giữa những âm thanh ấy, không ít lần tôi phải chứng kiến những pha phanh gấp, những ánh mắt khó chịu, hay cả những tình huống giao thông tưởng chừng nhỏ mà tiềm ẩn nhiều nguy cơ.
1. Khi tình yêu thương trở thành nguyên nhân của ùn tắc
Phụ huynh nào cũng yêu con, muốn dành cho con sự chăm sóc tốt nhất. Nhưng đôi khi, chính sự quá chu đáo ấy lại trở thành nguyên nhân của ùn tắc trước cổng trường.
Nhiều người dừng xe ngay giữa lòng đường để mở cửa cho con, đeo cặp, dắt con vào tận lớp. Một vài giây dừng lại để thể hiện tình thương, nhưng hậu quả là cả dòng xe phía sau phải chờ đợi, chen chúc.
Vào những ngày mưa, lượng ô tô, taxi tăng lên, ai cũng muốn nhanh mà lại làm chậm tất cả. Những phút giây vội vã ấy khiến không khí buổi sáng, vốn nên nhẹ nhàng, trở nên căng thẳng, bức bối.
2. Khi phụ huynh “ủy thác” cả sự tự lập cho giáo viên
Có một hiện tượng đáng chú ý khác: một số phụ huynh ỷ lại vào giáo viên trực cổng, coi đó là “người mở cửa xe cho con”.
Không ít lần, tôi thấy thầy cô phải chạy đến từng xe để đón học sinh, mở cửa, bế con xuống dù các em đã là học sinh tiểu học, khỏe mạnh, hoàn toàn có thể tự làm.
Sự quan tâm thái quá này vô tình tạo cho trẻ tâm lý chờ đợi, ỷ lại, thiếu chủ động, và cũng khiến việc đón, trả học sinh thêm chậm trễ, gây ùn ứ kéo dài.
Trong khi đó, ở nhiều quốc gia khác, trẻ em được rèn luyện tính tự lập từ rất sớm. Ngay từ bậc tiểu học, các em đã quen với việc tự mang cặp, tự mở cửa xe, tự lên xuống xe buýt hay thậm chí tự đi học bằng phương tiện công cộng dưới sự hướng dẫn của người lớn.
Chúng ta có thể học điều đó: rèn con tự lập không chỉ giúp con trưởng thành, mà còn góp phần xây dựng nếp văn hóa giao thông trật tự, tôn trọng lẫn nhau.
3. Giải pháp: Bắt đầu từ ý thức nhỏ mỗi ngày
Để giảm ùn tắc và nâng cao ý thức giao thông trước cổng trường, tôi cho rằng cần sự phối hợp đồng bộ giữa ba phía: phụ huynh – nhà trường – cộng đồng.
Phụ huynh:
- Chuẩn bị cho con sẵn sàng trước khi xe dừng: tháo dây an toàn, cầm sẵn cặp, mở khóa cửa.
- Không dừng xe giữa lòng đường, không nán lại trò chuyện hay dặn dò quá lâu.
- Dạy con kỹ năng tự lập: tự xuống xe, tự chào thầy cô, tự vào lớp. Đây là những hành động nhỏ nhưng tạo nên tác động lớn cho giao thông và nhân cách.
Nhà trường:
- Bố trí khu vực đón trả học sinh hợp lý, có vạch kẻ và hướng dẫn rõ ràng.
- Tuyên truyền qua bản tin, nhóm phụ huynh, giờ sinh hoạt lớp, giúp cha mẹ hiểu rằng việc nhanh gọn, đúng vị trí chính là đang dạy con bài học về kỷ luật và tôn trọng người khác.
- Giáo viên trực cổng chỉ hướng dẫn, không thay thế vai trò của cha mẹ trong việc phục vụ con.
- Lồng ghép nội dung giáo dục an toàn giao thông học đường vào hoạt động trải nghiệm để học sinh thực hành kỹ năng quan sát, sang đường, xử lý tình huống thực tế.
Cộng đồng – chính quyền:
- Có thể ứng dụng công nghệ: gắn camera giám sát trước cổng trường, phân tích lưu lượng để cảnh báo ùn tắc theo thời gian thực.
- Tích hợp dữ liệu này với các ứng dụng giao thông đô thị, giúp phụ huynh theo dõi mật độ xe quanh trường, chọn khung giờ phù hợp để đưa đón con an toàn và thuận lợi hơn.
4. Khi giáo dục giao thông bắt đầu từ vòng tay cha mẹ
Mỗi sáng, khi thấy một học sinh tự mở cửa xe, đeo cặp, chào bố mẹ rồi nhanh nhẹn vào lớp, tôi lại thấy lòng nhẹ nhõm.
Bởi tôi biết, giáo dục an toàn giao thông không bắt đầu từ biển báo hay chiến dịch tuyên truyền, mà bắt đầu từ cách người lớn hành xử mỗi ngày, từ vòng tay cha mẹ buổi sáng, từ lời nhắc “con nhớ cẩn thận nhé”, hay từ chính việc cha mẹ kiên nhẫn dừng đúng nơi quy định.
Nếu mỗi phụ huynh đều ý thức rằng dạy con tự lập cũng là góp phần xây dựng văn hóa giao thông, nếu mỗi học sinh đều học được sự chủ động và tôn trọng luật lệ, thì con đường trước cổng trường sẽ không chỉ bớt tắc mà còn trở thành hình ảnh đẹp của một Hà Nội văn minh, an toàn và nhân ái.
Thông điệp mà tôi muốn gửi gắm qua bài viết này là “An toàn giao thông bắt đầu từ những hành động giản dị: một phụ huynh kiên nhẫn, một đứa trẻ tự lập và một con đường bình yên.”