An toàn giao thông không chỉ là vấn đề về luật lệ mà còn là thước đo văn minh, kỷ cương và ý thức công dân của mỗi người dân Thủ đô. Trong bối cảnh Hà Nội phát triển nhanh về dân số, đô thị hóa và phương tiện cơ giới, việc thực hiện nghiêm túc trật tự an toàn giao thông là nhiệm vụ cấp thiết, mang tính cộng đồng và bền vững. Cuộc thi “Vì an toàn giao thông Thủ đô” năm 2025 là cơ hội để mỗi cá nhân, tổ chức thể hiện trách nhiệm, đề xuất giải pháp và lan tỏa giá trị tốt đẹp về văn hóa giao thông.
1. Thực hiện trật tự, an toàn giao thông – nền tảng của kỷ cương và văn minh đô thị
Những năm gần đây, Thủ đô đã đẩy mạnh xây dựng nếp sống văn minh đô thị gắn với bảo đảm trật tự giao thông. Tuy nhiên, tình trạng đi sai làn, dừng đỗ tùy tiện, vượt đèn đỏ, chiếm dụng lòng đường, vỉa hè, kinh doanh tự phát... vẫn còn tồn tại ở nhiều nơi. Muốn tạo chuyển biến thực chất, phải kết hợp đồng bộ giữa quản lý, giám sát, tuyên truyền và chế tài. Người dân cần hiểu rằng chấp hành luật giao thông không chỉ để tránh vi phạm, mà còn là hành động góp phần giữ gìn hình ảnh Người Hà Nội thanh lịch, văn minh.
Chính quyền các cấp cần tiếp tục triển khai các chuyên đề kiểm soát phương tiện, xử lý nghiêm các hành vi gây mất an toàn. Cùng với đó, cần mở rộng các tuyến phố văn minh, tổ chức lại không gian giao thông hợp lý, tăng cường phân luồng khoa học, ưu tiên giao thông công cộng và người đi bộ.
2. Nâng cao tinh thần trách nhiệm của người dân – xây dựng văn hóa giao thông bền vững
Một đô thị an toàn giao thông phải bắt đầu từ nhận thức và hành động của mỗi người. Việc đội mũ bảo hiểm đạt chuẩn, không uống rượu bia khi lái xe, không lấn làn, không phóng nhanh vượt ẩu, nhường đường cho người đi bộ và xe ưu tiên… phải trở thành thói quen tự giác, không phải chỉ do “sợ bị phạt”.
Giáo dục văn hóa giao thông cần được đưa vào trường học, khu dân cư, nơi làm việc. Các phong trào như “Cổng trường an toàn”, “Tuyến phố không vi phạm giao thông”, “Khu dân cư tự quản an toàn giao thông” cần được nhân rộng. Gia đình phải là môi trường đầu tiên hình thành ý thức giao thông: cha mẹ là tấm gương cho con trẻ, người lớn tuổi là điểm tựa truyền thói quen đúng đắn.
3. Phản ánh thực trạng và đề xuất giải pháp khắc phục ùn tắc, tai nạn giao thông
Hiện nay, ùn tắc giao thông tại Hà Nội vẫn diễn ra ở các trục đường như Nguyễn Trãi, Trường Chinh, Giải Phóng, Phạm Hùng, Cầu Giấy... vào giờ cao điểm. Nguyên nhân chủ yếu do lưu lượng phương tiện cá nhân tăng nhanh, hạ tầng chưa đồng bộ, các công trình thi công kéo dài, ý thức tham gia giao thông còn hạn chế. Tai nạn giao thông vẫn xảy ra, đặc biệt ở các tuyến đường vành đai, ngoại thành và khu vực giao cắt hỗn hợp.
Để khắc phục, Hà Nội cần đẩy mạnh:
Mở rộng, hoàn thiện các tuyến đường và dự án giao thông trọng điểm.
Phát triển mạnh hệ thống metro, xe buýt nhanh, xe buýt điện.
Tăng cường ứng dụng công nghệ điều hành giao thông thông minh (camera, cảm biến, biển báo điện tử).
Hạn chế phương tiện cá nhân tại một số khu vực trung tâm.
Thiết lập thêm các bãi đỗ xe thông minh và tổ chức lại vỉa hè.
Tuyên truyền sâu rộng về đi bộ, đi xe đạp, kết hợp phương tiện công cộng.
4. Góp ý xây dựng, hoàn thiện cơ chế chính sách về an toàn giao thông và văn minh đô thị
Hà Nội cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, tăng cường sự phối hợp giữa các sở, ban, ngành. Một số đề xuất cụ thể:
Rà soát, sửa đổi các quy định về xử phạt vi phạm giao thông, đảm bảo tính răn đe mạnh hơn với hành vi nguy hiểm như lái xe sau khi uống rượu bia, chở quá số người, vượt tốc độ, không chấp hành tín hiệu giao thông.
Bổ sung cơ chế giám sát cộng đồng, khuyến khích người dân phản ánh vi phạm qua ứng dụng công nghệ.
Ban hành chính sách hỗ trợ phương tiện xanh, phương tiện công cộng.
Siết chặt quản lý hoạt động giao thông đường bộ, đường thủy nội địa, xe đưa đón học sinh, xe tải ban đêm.
Phân cấp rõ trách nhiệm quản lý về trật tự đô thị cho cấp phường, xã.
5. Biểu dương điển hình tốt – phê phán hành vi tiêu cực
Muốn lan tỏa giá trị tích cực, phải kịp thời ghi nhận những cá nhân, tổ chức có đóng góp thiết thực như: đoàn viên thanh niên hỗ trợ phân luồng giao thông; các tài xế gương mẫu không vi phạm; tổ dân phố tự quản về trật tự; học sinh tham gia tuyên truyền giao thông an toàn.
Song song, cần kiên quyết phê phán, lên án, xử lý nghiêm các hành vi như: điều khiển xe lạng lách, rú ga, lấn chiếm vỉa hè, đỗ xe trái phép, xả rác ra đường, chống đối người thi hành công vụ. Việc tuyên dương và phê bình cần được thực hiện công khai, văn minh, qua các kênh truyền thông, mạng xã hội, hệ thống chính quyền cơ sở.
6. Đề xuất giải pháp nâng cao trách nhiệm của lực lượng thực thi công vụ và ý thức người tham gia giao thông
Lực lượng cảnh sát giao thông, thanh tra giao thông, công an cơ sở, tổ tự quản cần được đào tạo, bồi dưỡng về chuyên môn, thái độ ứng xử, tinh thần phục vụ nhân dân. Cần tăng cường kiểm tra nội bộ, xử lý nghiêm tiêu cực, xây dựng hình ảnh người thi hành công vụ gương mẫu, công minh, thuyết phục.
Về phía người dân, cần đẩy mạnh các thông điệp truyền thông dễ nhớ, dễ hiểu; đa dạng hóa hình thức tuyên truyền qua mạng xã hội, loa truyền thanh, áp phích, trường học, cơ quan, khu dân cư. Các chiến dịch như “Tháng cao điểm an toàn giao thông”, “Ngày Chủ nhật không khói xe máy”, “Tuyến phố kiểu mẫu về giao thông” cần có cách làm thực chất, tránh hình thức.
Ngoài ra, tăng cường sự phối hợp giữa chính quyền – nhà trường – gia đình – doanh nghiệp để hình thành mạng lưới hỗ trợ văn hóa giao thông; ứng dụng công nghệ trong giám sát, phản ánh vi phạm; đẩy mạnh hoạt động trải nghiệm giao thông an toàn cho học sinh; phát triển mô hình phố đi bộ, khu dân cư xanh và đường giao thông đa tiện ích.
Tóm lại: Xây dựng nền văn hóa giao thông và nếp sống văn minh đô thị không phải là công việc của riêng cơ quan chức năng, mà là trách nhiệm của mỗi người dân Thủ đô. Khi mỗi cá nhân ý thức rằng “chấp hành luật là tự bảo vệ chính mình và cộng đồng”, thì con đường đi đến một Hà Nội an toàn, thanh lịch, văn minh sẽ không còn xa. Cuộc thi “Vì an toàn giao thông Thủ đô” chính là dịp để mỗi chúng ta góp tiếng nói, hành động, sáng kiến, từ đó lan tỏa tinh thần trách nhiệm và chung tay xây dựng một Thủ đô đáng sống, văn minh và hiện đại.